Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, 2027 bütçesini açıkladı

ANKARA - BHA

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen “2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi Basın Bilgilendirme Toplantısı ve Bütçe Bağlama Töreni”nde, gelecek yılın bütçe büyüklüklerini ve ekonomik hedeflerini açıkladı.

Yılmaz, 230 kamu idaresini kapsayan 2027 yılı merkezi yönetim bütçesinde giderlerin 27 trilyon 276 milyar lira, gelirlerin ise 23 trilyon 408 milyar lira olarak öngörüldüğünü belirtti. Bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranının yüzde 3,5, deprem harcamaları hariç tutulduğunda ise yüzde 2,8 olmasının beklendiğini bildirdi.

Bütçenin temel yaklaşımına ilişkin değerlendirmede bulunan Yılmaz, “Bütçemiz, üretim gücünü ve rekabet kapasitesini dönüştüren, kazanımları kalıcı sosyal refaha taşıyan ‘dayanıklılık, refah ve dönüşüm’ bütçesidir.” dedi.

2027 yılında yüzde 4,2 büyüme bekleniyor

Türkiye ekonomisinin 2025 yılında yüzde 3,7 büyüdüğünü hatırlatan Yılmaz, 2026 yılının yüzde 3,3 büyümeyle tamamlanmasının beklendiğini söyledi.

Küresel ekonomik görünümdeki iyileşme ve dış talepte öngörülen toparlanmanın katkısıyla 2027 yılında büyümenin yüzde 4,2 seviyesine ulaşacağını tahmin ettiklerini belirten Yılmaz, gelecek yıl millî gelirin 111 trilyon liraya yükselmesinin beklendiğini ifade etti.

İhracatta ürün ve pazar çeşitliliğinin artırılması, markalaşmanın desteklenmesi ve yeşil ile dijital dönüşümün hızlandırılması yönündeki çalışmaların sürdürüleceğini aktaran Yılmaz, reel sektörün finansmana erişimini kolaylaştıracak programlara devam edileceğini kaydetti.

Hizmet ihracatındaki performansın korunmasıyla dış dengenin destekleneceğini belirten Yılmaz, cari açığın 2027 yılında yeniden millî gelirin yüzde 2’sinin altına gerilemesini beklediklerini söyledi.

“2027 sonunda enflasyonun yüzde 21’e gerilemesini öngörüyoruz”

Ekonomi programının temel önceliğinin fiyat istikrarı olduğunu vurgulayan Yılmaz, dezenflasyon sürecinin para politikası, mali disiplin ve gelirler politikalarıyla destekleneceğini ifade etti.

Eylül ayında enflasyonun uzun bir aradan sonra yüzde 30’un altına indiğini belirten Yılmaz, yıl sonu enflasyon tahmininin yüzde 28,4 olduğunu açıkladı.

Yılmaz, enflasyonla mücadeleye ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Programımızın temel önceliği fiyat istikrarıdır. Bu doğrultuda para politikasındaki kararlı duruşu mali disiplin ve gelirler politikalarıyla desteklemeye devam edilecektir.”

Sosyal konut ve gıda başta olmak üzere arz yönlü politikaların da enflasyondaki düşüşü destekleyeceğini belirten Yılmaz, tüketici enflasyonunun 2027 yılı sonunda yüzde 21’e gerilemesinin öngörüldüğünü, orta vadede ise kalıcı tek haneli enflasyonun hedeflendiğini bildirdi.

Eğitim bütçesi 3 trilyon 747 milyar liraya yükseliyor

2027 yılı merkezi yönetim bütçesinde en büyük payın eğitime ayrıldığını açıklayan Yılmaz, Millî Eğitim Bakanlığı için 2 trilyon 459 milyar lira ödenek öngörüldüğünü söyledi.

Yükseköğretim kurumlarının bütçelerinin 872 milyar liraya çıkarılacağını belirten Yılmaz, yükseköğretim dahil toplam eğitim bütçesinin 3 trilyon 747 milyar liraya ulaşacağını ifade etti.

Böylece eğitime ayrılan kaynağın merkezi yönetim bütçesi içindeki payının yüzde 13,7 olacağı bildirildi.

Sağlık ve sosyal yardımlara ayrılan kaynaklar belli oldu

Sağlık hizmetleri için 2027 yılı bütçesinde 2 trilyon 134 milyar lira kaynak öngörüldüğünü açıklayan Yılmaz, sosyal yardım ve destekler için ise 1 trilyon 341 milyar lira ayrıldığını bildirdi.

Sosyal yardım ve desteklerin toplam bütçe giderleri içindeki payının yüzde 4,9 olacağını belirten Yılmaz, vatandaşların elektrik ve doğal gazı daha düşük maliyetle kullanabilmesi amacıyla ayrılan kaynağın yüzde 62 artışla 605 milyar liraya yükseltileceğini söyledi.

Yılmaz, sosyal harcamalara ayrılan toplam kaynağın 3 trilyon 406 milyar liraya ulaştığını, bunun da bütçenin yüzde 12,5’ine karşılık geldiğini kaydetti.

Tarıma 1 trilyon 305 milyar lira ayrıldı

Tarımı stratejik bir sektör olarak değerlendirdiklerini belirten Yılmaz, 2027 yılı bütçesinde tarıma yönelik toplam 1 trilyon 305 milyar lira kaynak tahsis edildiğini açıkladı.

Enerji alanındaki politikalara da değinen Yılmaz, enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve ithalata bağımlılığın azaltılmasının öncelikli hedefler arasında bulunduğunu söyledi.

Bölgesel gelişmeler ve enerji fiyatlarındaki artışın dış ticaret üzerindeki etkilerine dikkat çeken Yılmaz, ihracatı artırmaya ve enerji ithalatına bağımlılığı azaltmaya yönelik politikaların sürdürüleceğini ifade etti.

2026 yılı bütçe açığı tahmini yüzde 3,1’e revize edildi

Yılmaz, 2026 yılı bütçesinde başlangıçta 18 trilyon 979 milyar lira gider ve 16 trilyon 266 milyar lira gelir öngörüldüğünü hatırlattı.

2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program kapsamında 2026 yılı bütçe giderlerinin 19 trilyon 660 milyar liraya, gelirlerinin ise 17 trilyon 28 milyar liraya revize edildiğini belirten Yılmaz, bütçe açığının GSYH’ye oranına ilişkin tahminin yüzde 3,5’ten yüzde 3,1’e indirildiğini söyledi.

Enerji ve emtia fiyatlarındaki artışların kamu personeli, sosyal güvenlik ve enerji destekleri başta olmak üzere çeşitli harcama kalemlerinde ilave maliyet oluşturduğunu aktaran Yılmaz, buna rağmen bütçe disiplininin korunduğunu savundu.

Deprem bölgesine 5,4 trilyon lira harcandı

Deprem bölgesindeki yeniden inşa çalışmalarına ilişkin verileri de paylaşan Yılmaz, 2023-2026 döneminde bölgenin ihyası için güncel fiyatlarla 5,4 trilyon lira harcandığını açıkladı.

Bu tutarın yaklaşık 104 milyar dolara karşılık geldiğini belirten Yılmaz, 6 Şubat depremlerinin ardından 455 bin 357 bağımsız bölümün tamamlanarak teslim edildiğini söyledi.

Deprem bölgesindeki konut çalışmalarının yanı sıra organize sanayi bölgeleri, şehir altyapıları, okullar, hastaneler ve kamu binalarının yenilenmesine yönelik çalışmaların yürütüldüğünü ifade etti.

Yılmaz, 2026 yılı sonunda bütçe açığının GSYH’ye oranının yüzde 3,1, deprem harcamaları hariç tutulduğunda ise yüzde 2,3 olarak gerçekleşmesinin beklendiğini bildirdi.

2027 yılı vergi gelirleri ve harcama kalemleri açıklandı

2027 yılı bütçe teklifinin gelir kalemlerine ilişkin bilgi veren Yılmaz, gelir vergisinden 5 trilyon 533 milyar lira, kurumlar vergisinden 2 trilyon 223 milyar lira, özel tüketim vergisinden 3 trilyon 284 milyar lira ve katma değer vergisinden 5 trilyon 681 milyar lira gelir beklendiğini açıkladı.

Diğer vergi gelirlerinin 3 trilyon 184 milyar lira, vergi dışı gelirlerin ise 3 trilyon 502 milyar lira olarak öngörüldüğünü belirtti.

Bütçenin gider dağılımında personel harcamaları için 7 trilyon 117 milyar lira, mal ve hizmet alımları için 2 trilyon 184 milyar lira, cari transferler için 10 trilyon 240 milyar lira ve sermaye giderleri için 1 trilyon 855 milyar lira ödenek ayrıldı.

Sermaye transferleri 750 milyar lira, borç verme giderleri 613 milyar lira, yedek ödenekler 542 milyar lira ve faiz giderleri ise 3 trilyon 975 milyar lira olarak öngörüldü.

Kamu tasarrufu ve mali disiplin vurgusu

Kamuda tasarruf tedbirlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yılmaz, 2024 yılında uygulamaya alınan tedbirlerin izleme, denetleme ve raporlama mekanizmalarıyla sürdürüldüğünü söyledi.

Tasarruf tedbirleri kapsamındaki harcamaların bütçe içindeki payının uzun dönem ortalaması olan yüzde 4,6’dan 2024 yılında yüzde 3,1’e, 2025 yılında ise yüzde 2,9’a gerilediğini belirtti.

Kamu borçluluğuna ilişkin verileri de paylaşan Yılmaz, Avrupa Birliği tanımlı genel devlet borç stokunun GSYH’ye oranının 2002 yılında yüzde 71’in üzerinde olduğunu, 2026 yılının ikinci çeyreğinde ise yüzde 22,3’e gerilediğini aktardı.

Yılmaz, bütçe politikalarının fiyat istikrarı, mali disiplin, üretim kapasitesinin geliştirilmesi ve sosyal refahın artırılması hedefleri doğrultusunda sürdürüleceğini ifade etti.