Bakan Kacır: Türkçe yapay zekâ modeli BİLGE yakında kullanıma sunulacak

İSTANBUL - BHA

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, yapay zekâ teknolojilerinin gelişimi, Türkiye'nin bu alandaki yatırımları ve teknolojinin güvenli kullanımına yönelik çalışmalar hakkında açıklamalarda bulundu.

Yapay zekânın insanlık tarihinde önemli bir dönüşümü beraberinde getirdiğini belirten Kacır, gelişen sistemlerin yalnızca teknik yetenekleriyle değil, insan kararları ve sorumlulukları üzerindeki etkileriyle de değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Yapay zekâ sistemlerinin giderek daha fazla özerklik kazandığına dikkat çeken Kacır, "Yetkiyi yapay zekâya devredebiliriz ancak sorumluluğu devredemeyiz." dedi.

"Yapay zekâ kaynaklı dezenformasyon toplumsal güveni tehdit ediyor"

Yapay zekânın sunduğu imkânlarla birlikte güvenlik, şeffaflık ve hesap verebilirlik konularında yeni riskler ortaya çıktığını belirten Kacır, bu teknolojilerin yanlış kullanımının ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.

Gelişmiş yapay zekâ sistemlerinin güvenlik ihlallerine, ayrımcı sonuçlara ve kazalara yol açabileceğini söyleyen Kacır, teknolojinin geliştirilmesi için gereken kaynakların sınırlı sayıda şirketin elinde yoğunlaştığını belirtti.

Kacır, 2025 yılında dünyadaki önde gelen yapay zekâ modellerinin yüzde 90'ından fazlasının özel sektör tarafından geliştirildiğini, küresel yapay zekâ işlem gücünün yaklaşık yüzde 70'inin ise beş şirketin kontrolünde bulunduğunu aktardı.

Yapay zekâ tarafından üretilen dezenformasyonun toplumsal güveni ve kurumların güvenilirliğini tehdit ettiğini vurgulayan Kacır, teknolojinin insan merkezli ve risk temelli bir yaklaşımla düzenlenmesi gerektiğini söyledi.

82 bin üniversite öğrencisine yapay zekâ eğitimi verildi

Türkiye'nin yapay zekâ alanındaki çalışmalarına değinen Kacır, bugüne kadar 82 bin üniversite öğrencisine yapay zekâ becerileri kazandırıldığını açıkladı.

TÜBİTAK Yapay Zekâ Enstitüsü aracılığıyla bilimsel araştırmaların sanayinin ihtiyaçlarıyla buluşturulduğunu belirten Kacır, Yapay Zekâ Ekosistem Çağrıları kapsamında yeni ürün ve hizmetlerin geliştirilmesinin desteklendiğini ifade etti.

Kacır, ulusal süper bilgisayar altyapısından bugüne kadar 9 bin araştırmacının yararlandığını, Dijital Avrupa Programı ve EuroHPC Ortak Girişimi kapsamında ise araştırmacı ve girişimcilere Avrupa'daki süper bilgisayarlarda 100 milyon dolar değerinde ücretsiz işlem kapasitesi sağlandığını bildirdi.

Yapay zekâ yatırımlarında 10 milyar dolar hedefi

Türkiye'nin 2030 Yapay Zekâ Eylem Planı'na ilişkin bilgi veren Kacır, yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için insan kaynağına ve dijital altyapıya yönelik yatırımların artırılacağını söyledi.

Kacır, 2030 yılına kadar 5 milyon vatandaşa yapay zekâ okuryazarlığı kazandırmayı, 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve bu teknolojileri farklı sektörlerde kullanabilecek 100 bin profesyonel yetiştirmeyi hedeflediklerini açıkladı.

En az 2 bin kamu veri setinin araştırmacı ve girişimcilerin erişimine açılacağını belirten Kacır, Türkiye'nin veri merkezi kapasitesini 2030 yılına kadar en az 1 gigavata çıkarmayı planladıklarını bildirdi.

Kacır, veri merkezleri, bulut bilişim ve yapay zekâ altyapısına özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık yatırım kazandırmayı hedeflediklerini ifade etti.

Türkçe büyük dil modeli BİLGE geliştiricilere açılacak

Türkiye'nin Türkçe büyük dil modeli BİLGE hakkında da açıklamalarda bulunan Kacır, modelin yerli yapay zekâ uygulamalarının geliştirilmesinde önemli rol üstleneceğini belirtti.

Kacır, "BİLGE'nin ilk sürümünü çok yakında geliştiricilerin kullanımına sunarak girişimlerimizin, araştırmacılarımızın ve şirketlerimizin Türkiye'nin kendi yapay zekâ yetkinlikleri üzerinde yeni ürün ve hizmetler inşa etmelerini sağlayacağız." dedi.

Modelin Türkçe ve yerel ihtiyaçlara yönelik üretken yapay zekâ uygulamalarının geliştirilmesine katkı sağlamasının hedeflendiğini kaydetti.

Yapay Zekâ Etik Kurulu kurulacak

Yapay zekâ sistemlerinin güvenli kullanımına yönelik düzenlemeler üzerinde çalışıldığını belirten Kacır, uygulamaların risk seviyelerine göre farklı yükümlülükler getirilmesinin planlandığını söyledi.

Yüksek riskli sistemlerde daha güçlü güvenlik önlemleri ve insan gözetimi sağlanacağını ifade eden Kacır, girişimcilerin yeni teknolojileri belirli kurallar çerçevesinde test edebilmeleri için düzenleyici deneme alanları oluşturulacağını açıkladı.

Kacır, kişisel verilerin korunması, ayrımcılığın önlenmesi ve çocukların güvenliği gibi konularda rehberlik yapacak Yapay Zekâ Etik Kurulunun da kurulacağını bildirdi.

Türkiye'nin uluslararası yapay zekâ yönetişimi çalışmalarına katılımını sürdürdüğünü belirten Kacır, teknolojik gelişimin insan hakları, güvenlik ve toplumsal fayda ilkeleriyle birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.